Etalagebenen (Claudicatio Intermittens) en g
esuperviseerde
looptherapie
Wat zijn etalagebenen precies?
Claudicatio Intermittens (CI) wordt in de volksmond ook wel etalagebenen
genoemd en wordt in meer dan 90% van de gevallen veroorzaakt door
slagaderverkalking (atherosclerose). CI is een uiting van perifeer arterieel
vaatlijden (PAV), waarbij sprake is van atherosclerose van of naar de
slagaders van de benen. Van PAV hoeft een patiënt geen klachten te ervaren.
Wanneer de patiënt met PAV klachten ervaart van pijn in één of beide benen
tijdens inspanning die vervolgens verdwijnt na het nemen van enige minuten
rust spreken we van claudicatio intermittens.
Wat kunt u zelf doen?
De klachten zijn vervelend, maar hoeven geen ernstige gevolgen te hebben.
Het is vooral belangrijk om tijdig actie te ondernemen. Een belangrijk deel
van de behandeling heeft u in eigen hand. Stoppen met roken, genoeg
lichaamsbeweging en eventueel afvallen zijn de belangrijkste
aandachtspunten. Verder is een goede voetverzorging belangrijk om te
voorkomen dat de slechte bloedtoevoer leidt tot slecht genezende wondjes of
zweren, met name als u suikerziekte heeft. Neem bij twijfel contact op met
uw huisarts.
Looptraining
Voor patiënten met etalagebenen is lopen van nog
grotere betekenis dan het al is voor gezonde mensen. Het kan soms het
verschil zijn tussen 'patiënt zijn' en 'normaal functioneren'. Door veel en
regelmatig te lopen wordt het herstellend vermogen geactiveerd.
U ervaart bij het lopen een pijnlijke verkramping in de kuit en/of bilspier.
Door veel te lopen vragen de spieren steeds opnieuw om zuurstof. Kleinere
slagaders (collateralen) nemen de functie van de grote slagader over. Zij
ontwikkelen zich en laten steeds meer bloed door. De pijnvrije loopafstand
wordt daardoor groter.
Voor de ontwikkeling van collateralen is het noodzakelijk regelmatig en veel
te lopen. Het gaat dan niet om af en toe een stukje wandelen, maar om een
echte 'looptraining'. Deze training is gericht op het opvoeren van zowel de
loopafstand als het looptempo. De wijze waarop dat gebeurt ligt vast in een
individueel loopschema dat u minimaal drie maanden moet volhouden. Niet
iedereen kan aan een looptraining beginnen. Een zeer slechte lichamelijke
conditie en wondjes aan de voeten kan de training onverantwoord maken.
Overleg daarom eerst met uw behandelend arts.
In sommige ziekenhuizen en preventiecentra worden looptrainingen
georganiseerd. De beste manier van looptraining is nog niet uitgevonden. Wel
is aangetoond dat het volgen van een looptrainingsprogramma onder
begeleiding meer effect heeft dan een training zonder begeleiding,
waarschijnlijk omdat men het beter volhoudt.
Meer informatie over looptrainingen is te lezen in de brochure
'Looptraining, lopen..., lopen.., lopen.', een uitgave van de Vereniging van
Vaatpatiënten. Hierin staat precies beschreven hoe u een looptraining kunt
opzetten. Ook geeft de Vereniging van Vaatpatiënten de video 'Loop voor je
leven' uit. Het kan zijn dat de looptraining niet het gewenste resultaat
oplevert of dat uw klachten zo ernstig zijn dat een looptraining niet
voldoende is. In dat geval kan soms een ‘dotter’ behandeling of een
vaatoperatie nodig zijn.
Volgens Dr. Ellen Rouwet vaatchirurg van het Erasmus MC
Een
van de pijlers van de conservatieve behandeling van patiënten met
claudicatio intermittens (PAV Fontaine stadium 2) is looptherapie.
Gesuperviseerde looptherapie leidt tot een verbetering van loopafstand en
kwaliteit van leven bij maar liefst 50% van de patiënten. Het maximale
effect van looptherapie is circa 150% toename in de loopafstand en wordt
bereikt na 6 maanden. De meest effectieve therapie is lopen op de loopband
aangevuld met fiets- en krachttraining in een frequentie van 2-3 keer per
week gedurende minimaal 30 minuten per sessie. Supervisie door
fysiotherapeuten en compliance door de patiënt zijn essentieel voor het
slagen van deze behandeling. De kosteneffectiviteit van gesuperviseerde
looptherapie is aangetoond. Ten behoeve van de implementatie van
gesuperviseerde looptherapie in de regio Rijnmond hebben we recent vanuit
het Erasmus MC een netwerk van gespecialiseerde fysiotherapeuten in
Rotterdam en omstreken opgezet, het Netwerk Looptherapie Rotterdam.
Bovendien is voor deze fysiotherapeuten geaccrediteerde bijscholing
georganiseerd over perifeer vaatlijden en de specifieke aspecten van
looptherapie. Patiënten met claudicatio intermittens die in aanmerking komen
voor looptherapie worden door de vaatchirurg verwezen naar een van de
aangesloten fysiotherapeuten in de directe woonomgeving. Ter controle van de
kwaliteit van dit netwerk wordt gebruik gemaakt van een web-based
elektronisch patiënten dossier toegankelijk voor zowel fysiotherapeut als
vaatchirurg.
Onze
praktijk is bij het Netwerk Looptherapie Rotterdam aangesloten